साग खेलका स्वर्ण विजेता कुशल श्रेष्ठले पेश गरे धनकुटालाई प्रदेश राजधानी बनाउने आधार

Kushal sport - कुशल श्रेष्ठ

यदि व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर प्रदेशको विकास गर्ने हो भने धनकुटाभन्दा अरु जिल्लालाई राजधानी बनाउन उचित मापदण्डहरु देखिँदैन । यद्दपि मेरो अरु कुनै जिल्लासँग पूर्वाग्रह रहेको छैन ।

प्रदेश नं. १ तराईभन्दा बढी पहाडी जिल्लाको प्रदेश, जसको प्रतिनिधित्व धनकुटा जिल्लाले गर्दछ । प्रदेश नं. १ मा १४ वटा जिल्ला छन् । जसमध्ये धनकुटा ७ वटा जिल्लासँग सडक सञ्जालले सीमानासँग जोडिएको छ । त्यसैले यहाँ आवातजावत गर्ने सबैलाई सहज छ ।

जहाँ पहिले नै विकास भइसकेको छ । यदि पहाडी जिल्लाहरुको विकास गर्ने हो भने धनकुटामा यो भएन र त्यो भएन भन्नुको कुनै तुक छैन । विकासको हिसावमा पहाडी जिल्ला मात्रै होइन, तराईका कुनै जिल्लाभन्दा कम छैन । यहाँ जनघनत्व पनि कम छ, जहाँ मानिसहरु स्थानान्तरण र बसाई सराई गर्दा कुनै असर पर्दैन । यदि सबै जिल्लाको समान विकास र संघीयताको सही अर्थ प्रष्ट्याउने हो भने धनकुटा जिल्लालाई राजधानी घोषण गर्नुपर्छ ।

सबै पहाडी जिल्लाहरुको केन्द्र रहेको धनकुटा व्यापारिक केन्द्रभन्दा फरक नपर्ला बिगतमा पनि हुने गरेको छ । तेह्रथुम, ताप्लेजुङ, पाँचथर, भोजपुर, संखुवासभा आदी जिल्लालाई सबैभन्दा पायक पर्ने जिल्ला धनकुटा हो । त्यसैले प्रदेश नं. १ को राजधानी धनकुटालाई बनाउन धेरै आधारहरु छन् ।

तत्कालीन राजा महेन्द्रले २०१९ बैशाख १ गते प्रशासकीय एकाईको रुपमा धनकुटालाई धनकुटा जिल्ला भनी नामाकरण गरेका थिए । धनकुटा अहिलेसम्म पूर्वाञ्चल १६ जिल्लाको सदरमुकाम हो । विगतको इतिहासलाई फर्केर हेर्दा पनि राणाहरुको राम्रो छवी भएको ८ राणा भारदारमा विभुषणको नाम पाएका राणा प्रधानमन्त्री चन्द्र शमशेरले पूर्वाञ्चलको सबैभन्दा बस्न योग्य ठाउँ धनकुटालाई मानेका थिए । त्यही भएर उनले धनकुटामा दरबार बनाएका थिए । त्यसैले कसैको व्यवसायीक स्वार्थलाई त्याग्ने हो भने योभन्दा उपयुक्त राजधानी अरु हुन सक्दैन ।

तत्कालीन माओवादीको १० वर्षे सशस्त्र द्धन्द्धमा पनि धनकुटा जिल्लाको प्रशासन कार्यालयहरुले धनकुटावासीलाई सुरक्षित रुपमा निन्द्रा सुताउन सफल भएका थिए । सेनाको २ नं. बाहिनी, नेपाल प्रहरी कार्यालय र शसस्त्र प्रहरी बल छ । यदि यहाँ कुनै अपराधिक घटना भए सीमा छाडेर भाग्ने सम्भावना कम छ । त्यसैले शान्ति सुरक्षामा कुनै शंका छैन ।

यहाँ नेपालमै लोपुन्मुख आठपहरिया राई जातिको बसोबास छ । त्यसका अलावा सबै जातजातिको बसोबास छ । यहाँ जातीयताको लडाइँ कहिल्यै भएको छैन र हुँदैन । यो जस्तो उक्त अरु के हुन सक्छ र ?

आज पनि नेपालमा राम्रो सडकको उदाहरण दिनु पर्दा धरान–धनकुटाको बाटोको दिइन्छ । यहाँबाट चीन तथा भारतको सीमाहरुमा सडक बिस्तार गर्न बराबर कै दुरी रहन्छ । यस जिल्लामा ४८ हजार ६ सय ३५ रोपनी जग्गा सरकारको नाममा छ । हाल धनकुटामा ३९ वटा सरकारी कार्यालयका आफ्नै भवन छन् ।

पहाडी जिल्लाकै उत्कृष्ट खेल मैदान धनकुटामा छ । जहाँ अन्तर्राष्ट्रिय पनि विभिन्न प्रतिष्ठित खेलहरु हुने गर्छ । यस खेल मैदानमा २ वटा धरहरा छन् । यस जिल्लाबाट प्रदेश नंं. १ का सबै जिल्लाहरुमा आवतजावत गर्न अहिले सहज छ भने यसलाई राजधानी बनाउन के कठिनाई छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार कुनै पनि प्रदेशको राजधानीलाई अरु देशको सीमाभन्दा कम्तिमा ६० किलोमिटर टाढा रहनुपर्छ । जुन धनकुटा एकदमै सही छ ।

विगतमा पूर्वाञ्चलका सबै जिल्लाबासीले यहीबाट उच्च शिक्षा पाउँथे । उच्च शिक्षा आर्जन गर्ने रोजाईको जिल्ला धनकुटा नै थियो । यहाँको धनकुटा बहुमुखी क्याम्पस देशकै उत्कृष्ट क्याम्पसमा पर्छ । यहाँ क्षेत्रीय शिक्षा निर्देशनालय, लोक सेवा आयोग जस्ता शैक्षिक कार्यालय छन् । प्राविधिक शिक्षालय छ भने देशमै पहिलो पटक कृषी विश्व विद्यालय बन्दैछ ।

यस जिल्लामा सबै किसिमका मौसमहरु रहने भएकाले खेतीयोग्य छ । यहाँ कालो सुनको रुपमा चिनिने अलैँची, चिया, सागसब्जी, अदुवा, खुर्सानी लगायतका नगदे वाली छन् । धनकुटे बिस्कुटले पर्यटकको मन लोभ्याउने गरेको छ । तमोर नदीबाट बिजुली निकाल्न सकिन्छ । हिलेदेखि माथी सिंबुवा, पाख्रीबास, तेलिया आदी बिजुली निकाल्ने ठाउँ छन् ।

एसियाकै दोस्रो ठूलो देश कन्चनजंघा, मकालु आदी मनोरम हिम दृष्यहरुको अवलोकन, सूर्योदय र सूर्यास्तको मनोरम दृष्य अवलोकन गर्न सकिन्छ ।

नेपालीहरुको ढुकढुकी भेडेटार, नमस्ते झरना, लालीगुँरास, प्रसिद्ध धार्मिक स्थल निसान भगवती, छिन्ताङदेवी, विश्रान्ती छन् । यहाँ प्याराग्याइडिङ गर्न सकिन्छ । जुन प्रदेशको राजधानीमा हुनु अति नै आवश्यक छ ।

यहाँ तराईमा फल्ने सुपारी, नरीवल, चिसोमा हुने अलैचीसमेत पाइन्छ । धनकुटामा मौसमलाई नेपालकै उत्कृष्ट मौसम छ भन्ने गरिएको छ । एयरपोर्ट बनाउन लागिएको ठाउँमा कहिले पनि हुस्सु र तुवालो लाग्दैन । यस जिल्ला कहिल्यै पनि बाढी पहिरो डुवानमा पर्ने खतरा नै छैन् । त्यसैले किन धनकुटा राजधानी हुन सक्दैन ?

ऐतिहासिक व्यक्तित्वदेखि राजनीतिक, कलाकार, खेलाडी, साहित्यकार आदी सिर्जनशील व्याक्तिहरुको जन्मस्थल धनकुटा हो । पूर्व प्रधानमन्त्री सूर्यबहादुर थापा, सहिद भीमनारायण श्रेष्ठ, प्रसिद्ध साहित्यकार झमककुमारी घिमिरे, कालीप्रसाद रिजाल, मोमिला जोशी, विष्णु चेम्जोङ, खेलाडीहरु कुशल श्रेष्ठ, किरण चेम्जोङ, सुजल श्रेष्ठ, दुर्गाराज निरौला आदी छन् । त्यसैले यस्तो ठाउँमा प्रदेशको राजधानी बनाउन किन हिच्किचानु र ?

प्रतिकृया दिनुहोस

साताको लोकपृय

प्यूठानमा वाम गठबन्धनकी दुर्गा पौडेल विजयी

Durga paudel

प्यूठान । वाम किल्ला भनेर चिनिएको प्यूठान पुनः वाम किल्ला भएको छ । एक मात्र प्रतिनिधिसभा रहेको प्...