अवतरण गर्नुअघि नै सम्पर्कबिहिन भयो भारतले पठाएको चन्द्रयान–२

अवतरण गर्नुअघि नै सम्पर्कबिहिन भयो भारतले पठाएको चन्द्रयान–२

काठमाडौँ । भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन (इसरो) का चन्द्रयान मिशनको विक्रम ल्यान्डर योजना अनुरुप अवतरण तर्फ लागिरहेका बेला सम्पर्क विच्छेद हुन पुगेको बताएको छ । इसरोका प्रमुख के शिवनले भने, चन्द्रमाको सतहको २१ किलोमिटरसम्म सबै सामान्य थियो । तर त्यसपछि विक्रमसँग सम्पर्क विच्छेद भएको छ। तथ्याङ्कको समीक्षा भइरहेको छ ।

राती १ः३० देखि २३० को बीचमा चन्द्रमाको सतहमा विक्रम अवतरण गर्ने भनिएको थियो । भारतीय अन्तरिक्ष वैज्ञानिकले गरेको उपलब्धी हेर्न र उनीहरूको हौसला बढाउन प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी पनि बेंगलुरुस्थित मुख्यालय पुगेका थिए ।

सबै कुरा राम्ररी चलिरहेको थियव र वैज्ञानिकहरू विक्रम चन्द्रमाको सतह निकट पुग्न लागेको हर कदम पछ्याइरहेका थिए । तर अन्तिम क्षणतीर इसरो केन्द्रमा तनावपूर्ण स्थिति बन्यो । वैज्ञानिकका मुहारमा चिन्ता प्रकट हुन थाल्यो ।

केही बेर पछि इ सरो अध्यक्ष प्रधानमन्त्री मोदीकहाँ गएर जानकारी गराए । इसरोका पूर्व अध्यक्ष कस्तूरीरंगन र के राधाकृष्णनले उनको काँध थपथपाएर सान्त्वना दिए । यसको केहीबेर पछि इसरोका अध्यक्षले बताए विक्रमसँग इसरो केन्द्रको सम्पर्क विच्छेद भएको छ ।

त्यसपछि प्रधानमन्त्री मोदी वैज्ञानिकहरूको बीचमा गए र उनीहरूको हौसला बढाउँदै भने ूजीवनमा उतार चढाव आइरहन्छ । सम्पर्क विच्छेद हुँदा मैले हेरिरहेको थिएँ । तर यो कुनै सानो उपलब्धि होइन । मुलुले तपाईँहरूमाथि गर्व गर्छ तपाईँहरूको मेहनले धेरै कुरा सिकाएको पनि छ‘मेरो तर्फबाट तपाईँहरू सबैलाई बधाइ छ । विज्ञानले देशको र मानव जातीको ठूलो सेवा गरेको छ । यो चरणबाट हामीले धेरै कुरा सिकिरहेका छौं हाम्रो यात्रा अगाडि पनि जारी रहनेछ । म पूर्ण रुपमा तपाईँहरूको साथमा छु ।

भारतीय अन्तरिक्ष वैज्ञानिकहरूका लागि शुक्रबार राती महत्त्वपूर्ण थियो । राती साढे १ बजे भारतीय अनुसन्धान सङ्गठन इसरोका वैज्ञानिकहरूले चन्द्रयान २ को विक्रम ल्यान्डरलाई विस्तारै विस्तारै चन्द्रमाको सतह तर्फ लगिरहेका थिए । विक्रम ल्यान्डरलाई पहिले चन्द्रमाको कक्षमा रहेको अर्बिटरबाट छुट्याउनुपर्थ्यो र उसला चन्द्रमाको सतहतर्फ लगिनुपर्थ्यो ।

ल्यान्डरको भित्र प्रज्ञान नामको रोवोट पनि थियो जसले सुरक्षित अवतरण पछि बाहिर निस्केर चन्द्रमाको सतहमा घुम्न र वैज्ञानिक परीक्षण गर्नुथियो । इसरोको चन्द्रयान २ का लागि चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुव रोजिएको थियो जहाँ विक्रम ल्यान्डरको सफ्ट ल्यान्डिङ गर्नुथियो। सबै राम्रै भइरहेको थियो तर सतहमा पुग्नु केही बेर अघि ने ल्यान्डरसँग सम्पर्क विच्छेद भयो ।

चन्द्रमाको दक्षिढी ध्रुव पर यान पठाउने भारत पहिलो देश थियो । अहिलेसम्म चन्द्रमामा पठाइएका धेरैजसो मिसनहरू चन्द्रमाको भूमध्य रेखाको वरपर अवतरण गरेका थिए । यदि भारत सफल भयो भने अमेरिका रुस र चिन पछि चन्द्रमा अन्तरिक्ष यानको सफ्ट ल्यान्डिङ गराउने भारत चौथो देश बन्ने बीबीसीले बताएको छ ।

यदि भारतको प्रज्ञान रोबर्टको सेन्सरले चन्द्रमाको दक्षिणी भागमा रहेको पानीको विशाल पोखरीको प्रमाण खोज्न सकेको भए यो ठूलो खोज हुने थियो । चन्द्रयान २ मिसनको सफलता अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाका लागि पनि सहयोगी साबिन हुन सक्थ्यो जुन सन् २०२४ मा चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा मिशन बनाउने योजनामा काम गरिरहेको छ ।

अहिले पनि आशा पूर्ण रुपमा समाप्त भइसकेको छैन । हुन सक्छ पछि ल्यान्डरसँग सम्पर्क स्थापित हुनसक्छ । यो पलको साक्षी बन्न देशभरका ६० छात्र छात्रा पनि यो सेन्टरमा बसिरहेका छन् जसलाई प्रश्नोत्तर पछि चयन गरिएको थियो ।

प्रतिकृया दिनुहोस

साताको लोकप्रिय

२१ वर्षसम्म बाबुले गरे आमाको सहयोगमा छोरीलाई बारम्बार बलात्कार 

काठमाडौँ । यौन हिंसाको घटना विश्वभरका लागि एउटा समस्या बन्दै गइरहेको छ । सार्वजनिक ठाउँमा होस् पर...